5 yếu tố tính cách Big Five: điểm cao, điểm thấp nghĩa là gì?

Hướng ngoại (Extraversion)

Mức độ bạn tìm đến sự sôi động, giao tiếp và hoạt động cùng người khác.

• Điểm cao: năng động, nói nhiều, thấy thoải mái ở chỗ đông người, dễ chủ động bắt chuyện.
• Điểm thấp: trầm lặng, thích làm việc một mình hoặc trong nhóm nhỏ, cần thời gian yên tĩnh để lấy lại năng lượng.
• Lưu ý: hướng ngoại thấp không đồng nghĩa với nhút nhát hay kém kỹ năng xã hội.

Hòa hợp (Agreeableness)

Xu hướng quan tâm, tin tưởng và hợp tác với người khác.

• Điểm cao: ấm áp, dễ cảm thông, thích hợp tác, ngại xung đột.
• Điểm thấp: thẳng thắn, độc lập, sẵn sàng tranh luận hay cạnh tranh khi cần.
• Lưu ý: hòa hợp cao giúp làm việc nhóm êm hơn nhưng có thể khiến bạn khó nói “không”; hòa hợp thấp có thể giúp đàm phán, phản biện thẳng.

Tận tâm (Conscientiousness)

Mức độ ngăn nắp, có kế hoạch, kỷ luật và giữ lời.

• Điểm cao: làm việc có kế hoạch, chú ý chi tiết, kiên trì với mục tiêu dài hạn.
• Điểm thấp: linh hoạt, tự phát, thoải mái với sự thay đổi, đôi khi khó giữ nếp.
• Nghiên cứu nói gì: tận tâm là yếu tố liên hệ nhất quán với hiệu quả công việc ở mọi nhóm nghề được nghiên cứu (Barrick & Mount, 1991), và liên hệ với kết quả học tập phần lớn độc lập với trí thông minh (Poropat, 2009).

Nguồn cho mục này: Barrick & Mount (1991) · Poropat (2009)

Ổn định cảm xúc (Emotional Stability)

Mức độ bạn giữ được bình tĩnh, ít lo âu và vững vàng trước áp lực. Một số tài liệu gọi chiều ngược lại là Neuroticism.

• Điểm cao: bình tĩnh, ít lo lắng, hồi phục nhanh sau căng thẳng.
• Điểm thấp: nhạy cảm, dễ lo âu hoặc bị cảm xúc chi phối, cảm nhận rõ áp lực.
• Lưu ý: điểm thấp không phải là chẩn đoán lo âu hay trầm cảm. Nếu bạn đang gặp khó khăn tâm lý kéo dài, hãy tìm đến chuyên gia.

Cởi mở (Openness / Intellect)

Mức độ tò mò, thích ý tưởng mới, trải nghiệm mới và suy nghĩ trừu tượng.

• Điểm cao: tò mò, giàu tưởng tượng, thích thử cái mới, hứng thú với ý tưởng.
• Điểm thấp: thực tế, thích sự quen thuộc và cụ thể, ưu tiên cách làm đã được kiểm chứng.
• Lưu ý: cởi mở là một nét tính cách, không phải thước đo trí thông minh.

Đọc 5 yếu tố cùng nhau

Cách chia 5 yếu tố ở trên theo các chỉ báo cấu trúc Big Five của Goldberg (1992) — cũng là nguồn 100 câu hỏi (thuộc kho IPIP) trong bài tính cách của WAI.

Một yếu tố riêng lẻ ít khi nói lên nhiều điều. Ví dụ, Tận tâm cao đi cùng Cởi mở cao có thể là người vừa giàu ý tưởng vừa làm đến nơi đến chốn; Tận tâm cao đi cùng Cởi mở thấp có thể là người rất vững với quy trình quen thuộc. Hãy đọc cả hồ sơ 5 chiều, và nhớ rằng tính cách có thể thay đổi theo thời gian — xem Tính cách có thay đổi không?.

Nguồn cho mục này: Goldberg (1992) · IPIP — thang Big-Five Factor Markers

Lưu ý khi tự đánh giá tính cách

Bài test tính cách là tự đánh giá, nên có giới hạn. Nghiên cứu cho thấy bản thân mỗi người đánh giá tốt nhất những nét liên quan đến lo âu, cảm xúc (khó quan sát từ bên ngoài), trong khi bạn bè lại đánh giá chính xác hơn những nét liên quan đến trí tuệ (Vazire, 2010). Vì vậy, hỏi thêm một vài người hiểu bạn là cách tốt để đối chiếu kết quả.

Nguồn cho mục này: Vazire (2010)

Đọc tiếp

• Big Five là gì?Big Five mô tả tính cách qua 5 chiều: Hướng ngoại, Hòa hợp, Tận tâm, Ổn định cảm xúc và Cởi mở. Mô hình này đo gì, khác MBTI thế nào và nên đọc kết quả ra sao.
• Điểm mạnh, điểm yếuĐiểm mạnh và điểm yếu phụ thuộc bối cảnh. Cách dùng hồ sơ năng lực, 5 yếu tố tính cách và góp ý của người khác để nhận ra mình làm tốt ở đâu, dễ vấp ở đâu.
• Tính cách có thay đổi không?Tính cách vừa khá bền vừa có thay đổi: độ ổn định tăng dần theo tuổi, nhiều người trở nên tận tâm và ổn định cảm xúc hơn khi trưởng thành, và chủ động thay đổi là có thể ở một mức nhất định.